Rabí Najmán de Breslov · segunda parte
Likutey Moharán II, 90
El texto
Hebreo y español, de Bet Midrash Online
1La costumbre de romper una vasija de barro al concertar un matrimonio tiene dos significados.
טַעַם עַל שְׁבִירַת כְּלִי חֶרֶס בִּשְׁעַת הַשִּׁדּוּךְ הוּא בִּשְׁנֵי עִנְיָנִים.
2En verdad, es preciso tener muchísimo cuidado de no divorciarse de la esposa. Nuestros Sabios dijeron (Eruvín 41b): «Hay tres que no contemplan el rostro del Guehinom...», entre ellos el hombre que tiene una esposa difícil. Pregunta la Guemará: «¿Qué enseñanza práctica se obtiene de ello?»; responde: «Que lo acepte con amor». Los comentaristas explican por qué no se responde aquí como antes, cuando se dijo: «Hay tres cosas que apartan al hombre de su juicio y del juicio de su Creador», y se preguntó para qué servía saberlo, respondiendo: «Para pedir misericordia». En nuestro caso la respuesta es distinta: hay que aceptar esas pruebas con amor, precisamente porque por medio de ellas no se ve el Guehinom.
כִּי בֶּאֱמֶת צְרִיכִין לִזָּהֵר מְאֹד מְאֹד שֶׁלֹּא לְגָרֵשׁ אֶת אִשְׁתּוֹ, כִּי אָמְרוּ רַבּוֹתֵינוּ זִכְרוֹנָם לִבְרָכָה (עירובין מא:): שְׁלֹשָׁה אֵינָם רוֹאִים פְּנֵי גֵּיהִנֹּם וְכוּ', וּמִי שֶׁיֵּשׁ לוֹ אִשָּׁה רָעָה. לְמַאי נַפְקָא מִנָּהּ לִקְבּוּלֵי בְּאַהֲבָה. וּפֵרְשׁוּ הַמְפָרְשִׁים, שֶׁמִפְּנֵי זֶה לֹא אָמַר כָּאן הַנַּפְקָא מִנָּהּ דִּלְעֵיל, כִּי קֹדֶם לָזֶה אִיתָא שָׁם: שְׁלֹשָׁה דְּבָרִים מַעֲבִירִין אֶת הָאָדָם עַל דַּעְתּוֹ וְעַל דַּעַת קוֹנוֹ. לְמַאי נַפְקָא מִנָּהּ לְמִבָּעֵי רַחֲמֵי. וְכָאן לֹא אָמַר נַפְקָא מִנָּהּ זוֹ. כִּי בְּאֵלּוּ הַשְּׁלֹשָׁה צְרִיכִין לְקַבֵּל בְּאַהֲבָה דַּוְקָא, מֵאַחַר שֶׁעַל־יָדָם אֵינוֹ רוֹאֶה פְּנֵי גֵּיהִנֹּם.
3Este es el sentido de romper una vasija de barro durante el compromiso matrimonial. En Jerusalén existía la Puerta de los Alfareros, donde se arrojaban los fragmentos de cerámica, según Rashí. Esa puerta se encontraba frente a la entrada del Guehinom, como está escrito: «Sal al valle de Ben Hinom, que está a la entrada de la Puerta de los Alfareros» (Jeremías 19:2). El valle de Ben Hinom representa el Guehinom, como dijeron nuestros Sabios (Sucá 32b; Eruvín 19a): «Hay dos palmeras en el valle de Ben Hinom, entre las cuales se eleva humo; allí está la entrada del Guehinom».
וְזֶהוּ בְּחִינַת שְׁבִירַת כְּלִי חֶרֶס בִּשְׁעַת הַשִּׁדּוּךְ, כִּי שַׁעַר הַחַרְסִית הָיָה בִּירוּשָׁלַיִם (שֶׁהָיוּ מַשְׁלִיכִין שָׁם שִׁבְרֵי חֲרָסִים, כְּמוֹ שֶׁפֵּרֵשׁ רַשִׁ"י שָׁם), וְזֶה הַשַּׁעַר הוּא כְּנֶגֶד פִּתְחָהּ שֶׁל גֵּיהִנֹּם, כְּמוֹ שֶׁכָּתוּב (ירמיהו י״ט:ב׳): וְיָצָאתָ אֶל גֵּי בֶן הִנֹּם אֲשֶׁר פֶּתַח שַׁעַר הַחַרְסִית. וְגֵי בֶן הִנֹּם זֶהוּ בְּחִינַת הַגֵּיהִנֹּם, כְּמוֹ שֶׁאָמְרוּ רַבּוֹתֵינוּ זִכְרוֹנָם לִבְרָכָה (סוכה לב: ועירובין יט): שְׁתֵּי תְּמָרוֹת יֵשׁ בְּגֵי בֶן הִנֹּם, וְעוֹלֶה עָשָׁן מִבֵּינֵיהֶן, וְזֶהוּ פִּתְחָהּ שֶׁל גֵּיהִנֹּם.
4Por eso se rompe una vasija de barro al acordar el matrimonio, para recordar al novio dos cosas. Si la esposa resulta difícil, que tenga cuidado de no traicionarla y procure aceptar las dificultades con amor, porque por ello no verá el Guehinom, como se explicó. Y si es una buena esposa, que recuerde que existe el Guehinom, no se deje arrastrar por sus deseos y se santifique como corresponde.
וְזֶהוּ שֶׁשּׁוֹבְרִין כְּלִי חֶרֶס בִּשְׁעַת הַשִּׁדּוּךְ, כִּי מְרַמְּזִים לוֹ בָּזֶה שְׁנֵי עִנְיָנִים. הַיְנוּ שֶׁמְּרַמְּזִין לוֹ: אִם הִיא אִשָּׁה רָעָה, תִּזָּהֵר לְבַל תִּבְגֹּד בָּהּ, רַק תְּקַבֵּל בְּאַהֲבָה, כִּי עַל־יְדֵי־זֶה אֵינְךָ רוֹאֶה פְּנֵי גֵיהִנֹּם כַּנַּ"ל. וְאִם הִיא אִשָּׁה טוֹבָה, דַּע וּזְכֹר כִּי יֵשׁ גֵּיהִנֹּם, וְלֹא תִּהְיֶה נִמְשָׁךְ אַחַר תַּאֲוָתְךָ, וּתְקַדֵּשׁ עַצְמְךָ כָּרָאוּי, כִּי זָכוֹר תִּזְכֹּר שֶׁיֵּשׁ גֵיהִנֹּם.
5Ambas enseñanzas se insinúan mediante la rotura de la vasija de barro, que alude a la Puerta de los Alfareros y, por medio de ella, a la entrada del Guehinom. Así, ese gesto recuerda las dos cuestiones mencionadas.
וְכָל זֶה מְרַמְּזִין לֹוֹ עַל־יְדֵי שְׁבִירַת כְּלִי חֶרֶס, שֶׁהוּא בְּחִינַת שַׁעַר הַחַרְסִית, שֶׁהוּא בְּחִינַת פִּתְחָהּ שֶׁל גֵּיהִנֹּם כַּנַּ"ל, וְעַל־כֵּן עַל־יְדֵי שְׁבִירַת כְּלִי חֶרֶס מְרַמְּזִין לוֹ שְׁנֵי עִנְיָנִים הַנַּ"ל:
Para estudiarla con notas, marcadores y el resto de la biblioteca:Abrirla en Bet Midrash Online
Para pensar
- ¿Qué idea de esta enseñanza quieres recordar esta semana?
- ¿Qué versículo o dicho de los Sabios cita, y qué aprende de él?
- ¿Qué puedes hacer hoy, en concreto, con lo que leíste?